KAHRAMANMARAÅž
GENEL BÄ°LGÄ°LER
Yüzölçümü:14.327 km²
Nüfus: 1.002.384 (2000)
Ä°l Trafik No: 46
Doğu Akdenizde bulunan Kahramanmaraş, dondurması ile ünlü bir ildir. Kahramanmaraş, mağraları Eshab-ı Keyf Külliyesi, yaylaları ile önemli bir turizm potansiyeline sahiptir.
İLÇELER
KahramanmaraÅŸ ilinin ilçeleri; AfÅŸin, Andıran, ÇaÄŸlayancerit, Ekinözü, Elbistan, Göksun, Nurhak, Pazarcık ve TürkoÄŸlu’dur.
Müzeler
Kahramanmaraş Müzesi ,
Adres: Azerbaycan Bul. YeniÅŸehir Sok. No: 43 - KahramanmaraÅŸ
Tel: (344) 223 44 87
Kaleler
KahramanmaraÅŸ Kalesi
Kentin ortasında, yığma bir tepe üzerinde bulunan kale Hitit, Roma ve Osmanlı dönemlerinde kullanılmış ve çeşitli devirlerde onarımlar görmüştür.
Hurman Kalesi
AfÅŸin’in Marabız köyünde Hurman çayının kuzeyindeki sarp kaya üstündedir. Yapım tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Ancak tekniÄŸinden Bizans döneminde inÅŸa edildiÄŸi sanılmaktadır. İçinde su ve yiyecek depoları, asker barınakları, kilise vardır.
Köprüler
Ceyhan Köprüsü
Eski Kahramanmaraş - Göksun yolunda, Ceyhan Irmağı üzerindeki köprünün 16. yy.da yapıldığı sanılmaktadır.
Camiler ve Külliyeler
TaÅŸ Medrese
Kahramanmaraş Ulu Cami yanında bulunan Taş Medrese, Dulkadirli Alâüddevle Beyin kızı adına yaptırılmıştır.
KahramanmaraÅŸ Ulu Cami
Ekmekçi Mahallesinde bulunan camideki kitabede Sultan Kansu Gavri zamanında Dulkadirli Alâüddevle tarafından kurulduğu yazılıdır. Ahşap çatısı ve ahşap sütunları ile, 11. yy. ahşap cami örneklerinin özelliğini taşımaktadır.
Hatuniye Cami
Kurtuluş Mahallesinde bulunan cami 1519 yılında yapılmıştır.
Elbistan Ulu Cami
Osmanlılar tarafından 16. yy.da yaptırılmıştır.
Eshab-ı Kehf Külliyesi
(Yedi Uyurlar) AfÅŸin’in 8 km. batısında yüksek bir sırt üstündeki yapılar topluluÄŸu 12. yy.dan kalmıştır. Cami, Kervansaray, Ribat ve planları belirlenemeyen birçok küçük yapıdan oluÅŸmaktadır.
MaÄŸaralar
Eshab-ı Keyf Mağrası
AfÅŸin ilçesindedir. Roma’lı yedi gencin 200 yıllık uykudan sonra uyandıklarına inanılan maÄŸaradır.
Döngel Mağarası
Kahramanmaraş-Kayseri yolu üzerendedir. Şehir merkezine uzaklığı 57. km dir. Mağara çevresi prehistorik devirde iskan edilmiştir. Döngel Mağarasının içerisinden Döngel Çayı büyük bir çağlayan yaparak akmaktadır. Yanında ayrıca Gençlik Spor İl Müdürlüğü kampı bulunmaktadır.
Bulut Deliği Mağarası
Pazarcık ilçesinin güneybatısında bulunan Bulut Deliği Mağarası gelişimini tamamlamış fosil bir mağaradır. İçeride son derece güzel sarkıt, dikit ve sütun damlataşları vardır.
NE YENÄ°R
KahramanmaraÅŸ’ta kültürel deÄŸerlerin bir öğesi de yemek ve tatlılardır. Kış için tarhana, bulgur, döğme, niÅŸasta hazırlanır ve biber, patlıcan, kabak, bamya ve fasulye gibi yiyecekler kurutularak saklanır.
Tarhana, eşkili çorba, döğmeli mercimekli çorba, yoğurtlu döğmeli çorba, Maraş paçası gibi çorbalar; simit köftesi, kısır köftesi, içli köfte, sömelek köfte, suluyağlı köfte, eşkili köfte, yoğurtlu köfte, yavan köfte, eşkili aya köftesi gibi köfte çeşitleri; keşk aşı (döğme aşı), Maraş pilavı, tavuklu pilav, peynirli ve çökelekli börek, bayram çöreği gibi pilav ve börekler yöreye özgü yemeklerdir.
Tatlı olarak ünlü Maraş dondurmasını unutmamak gerekir. Fıstık ezmesi, un sucuğu, pestil sucuğu, hapısa yörenin bilinen diğer tatlılarıdır.
NE ALINIR
AÄŸaç oyma tekniÄŸi ile yapılmış eÅŸyalar, dövülerek iÅŸlenmiÅŸ bakır malzemeler, sim ve sırma iÅŸleri, yemeni adı verilen deriden yapılmış geleneksel ayakkabılar ve postallar KahramanmaraÅŸ’tan alınabilecek özgün hediyelik eÅŸyalardır. Yine ünlü KahramanmaraÅŸ kırmızı biberi, tarhanası, fıstık ezmesi, un sucuÄŸu ve pestil sucuÄŸu, büyük emek verilerek elde yapılan bakır iÅŸleri KahramanmaraÅŸ’ta yapılacak alışveriÅŸlerde alınması tavsiye edilecek mamullerdendir.
Osmanlı Döneminden kalan büyük Kapalı Çarşı, Mazmanlar Çarşısı, Demirciler Çarşısı, Bakırcılar Çarşısı ile Yer altı Çarşısı, Çinili Çarşı ve çeşitli pasajlar bu alışverişlerin yapılabileceği yerlerdir.
YAPMADAN DÖNME
Eshab-ı Kehf, Döngel Mağarası ve Kahramanmaraş Kalesini görmeden,
Kahraman Maraş dövme dondurması yemeden,
Tarhanasını tatmadan,
Sim sırma, ağaç oyma, el işi bakır eşyalar ile kırmızıbiber, tarhana almadan,
Kahraman Maraş postalı ve yemenisi giymeden
…Dönmeyin.

turizm.gov.tr den alıntı yapılarak düzenlenmiştir

 

Akdeniz ve DoÄŸu Anadolu bölgelerinde yeralan, dondurma, biber ve tarhanasıyla ünlü bir ildir. KurtuluÅŸ Savaşı sırasında Fransız iÅŸgalcilere karşı verdiÄŸi yerel mücadeleden dolayı TBMM tarafından istiklal madalyası verilen tek ildir. Yine bu kararla MaraÅŸ olan eski adı, KahramanmaraÅŸ olarak deÄŸiÅŸtirilmiÅŸtir. Ä°lçeleri AfÅŸin, Andırın, Ekinözü, Elbistan, Göksun, Pazarcık, TürkoÄŸlu ve Nurhak’tır.

YEREL PERSPEKTÄ°F

KahramanmaraÅŸ’ın ekonomik yapısı, Cumhuriyet’ten 1980′li yıllara kadar genellikle tarım, hayvancılık ve küçük el sanatlarına dayalı olarak geliÅŸmiÅŸtir. Bu süreçte ÅŸehrin ekonomisi gerek insanların içe dönük üretim ve ticaret stratejisi, gerekse de ÅŸehrin devletin ekonomi ve alt yapı konularındaki hizmetlerinden yeteri kadar pay alamamasından dolayı önemli ölçüde büyüme saÄŸlanamamıştır. Türkiye’de piyasa ekonomisi kural ve ilkelerinin benimsenmeye baÅŸlanmasıyla, 1980′li yılların başından itibaren KahramanmaraÅŸ, bu çerçevede izlenen ekonomik politikalara hızla uyum göstermiÅŸtir. Ekonomik olarak yeni bir döneme, sanayileÅŸme ve çaÄŸdaÅŸ ticaret sürecine girilmiÅŸtir. Böylece yıllarca gerçekleÅŸtirilemeyen ekonomik büyüme için gerek sermaye, gerekse giriÅŸimcilik konusunda alt yapı oluÅŸturulmaya baÅŸlanmıştır. Devletin, üretime ve ihracata yönelik geliÅŸtirdiÄŸi teÅŸviksel politikalara hızlı cevap veren ve bu çerçevede teÅŸviklerini doÄŸru kullanarak bu fırsatı iyi deÄŸerlendiren KahramanmaraÅŸ’lı giriÅŸimciler ÅŸehrin bugün sahip olduÄŸu dinamik ekonomik yapıyı kurmuÅŸtur.

Kalkınma ve Sanayileşme Süreci

Türkiye’de 1960 sonrası sekiz kalkınma planı hazırlanmıştır. Ä°lgili dönemde ekonomik ve toplumsal yapının yeni yasal düzenlemelerle kararlı bir geliÅŸme sürecine gireceÄŸi, sorunların bu yöntemle çözümleneceÄŸi düşüncesi yaygınlaÅŸmıştır. Siyasal ve ekonomik bunalım yıllarından sonra, hak ve özgürlükleri geniÅŸletme ve kararlı bir ekonomik geliÅŸme, demokratik bir anayasal düzenleme ile ekonominin planlanmasını gerektirmiÅŸtir (DPT, 2001).

Bu bölümde KahramanmaraÅŸ’ta özel ve kamu kesimi tarafından kalkınma planları çerçevesinde gerçekleÅŸtirilen kalkınma çabaları konusunda bilgiler verilmiÅŸtir. Öncelikle, özellikle 1980′li yıllarda gerçekleÅŸtirilen özel kesim yatırımları kentin ekonomi büyüklüğünden önemli bir pay almaktadır. Bu bakımdan öncelik sırası özel sektöre verilmiÅŸtir.

Özel Sektör Yatırımları

KahramanmaraÅŸ’ta gerçek anlamda özel sektör yatırımları 1984 yılında baÅŸlamıştır. SanayileÅŸme, genel itibariyle tekstil sektörü alanında gerçekleÅŸmiÅŸtir. Bununla birlikte, geçmiÅŸten gelen küçük el sanatlarından bakırcılık ve alüminyumculuÄŸun uzantısı olarak çelik mutfak eÅŸyaları sektörü de aynı sanayileÅŸme eÄŸiliminden payını oldukça önemli ölçüde almıştır.

Sektör büyüklüğü açısından, tekstil sanayinden sonra ikinci sırada Çelik EÅŸya Sanayi yer almaktadır. Kentin en önemli sektörlerinden biri olan Toz ve Pul Bibercilikte sanayileÅŸmeye paralel olarak geliÅŸme eÄŸilimindedir. KahramanmaraÅŸ’ın ülkemizde ün kazanmasına yola açan dondurma sektörü en hızlı geliÅŸen sektörler arasındadır. KahramanmaraÅŸ dondurması sanayileÅŸmeden büyük ölçüde etkilenmiÅŸ, ülkemiz sınırlarını aÅŸmış ve öncelikle yakın ülkeler ve ABD, daha sonrada tüm dünya ülkelerine yayılma sürecine girmiÅŸtir.

Sanayileşme sürecinde oldukça yüksek bir hıza ulaşılmıştır. Bu dönemde birçok yatırım hayata geçirilmiştir. Tekstil sektörü lider durumunda olmak üzere Konfeksiyon, Çelik Mutfak Eşyası, Pamuk İşleme (çırçır), İnşaat, Bankacılık, gıda, Yem, Ambalaj, Kağıt ve Makine İmalatı, Isıtma ve Soğutma sistemleri sektörleri iktisadî profilin ana hatlarını oluşturmuştur. Nakliye, Kuyumculuk, Bakır ve Alümiyum Doğramacılık, Plastik Doğramacılık, Kereste ve Yapı Malzemeleri Sanayi gibi diğer sektörler de kent ekonomisinin dinamiklerini oluşturmaktadır.

Kahramanmaraş ekonomisinin en gelişmiş sektörü olan tekstilde, özellikle teknoloji ve kalitede ulaşılan nokta Türkiye standartlarının üstüne çıkmıştır. Dünya tekstil pazarlarında teknolojik olarak ve kalite bakımından rahatça rekabet edebilecek yetenek kazanmıştır. Böylece uluslararası bir hammadde merkezi haline gelmiştir. Kentin olduğu gibi ülkenin de iktisadî büyümesinde tartışılmaz bir statüye sahip olan Tekstil Sanayi yüksek döviz girdisi sağlamaktadır.