ESKÄ°ÅžEHÄ°R

Yüzölçümü: 13.652 km²
Nüfus: 641.057 (1990)
Ä°l Trafik No: 26
Ä°sa’dan önce birinci bin yılda Porsuk Nehri kıyılarında Frigyalılar tarafından kurulan EskiÅŸehir Türkiye’nin en önemli yol kavÅŸaklarından birisidir.Yunus Emre, Nasrettin Hoca gibi tarihi kiÅŸileri yetiÅŸtiren EskiÅŸehir Lületaşı, çeÅŸitli hastalıklara iyi gelen sıcak su kaynakları ile de ünlüdür.
Eskişehir kültürel zenginliği kadar doğal güzellikleri, mutfağı ve alışveriş olanakları ile önemli bir turizm çekim merkezi olmayı hedeflemektedir.
İLÇELER:
EskiÅŸehir ilinin ilçeleri; Alpu, Beylikova, Çifteler, Günyüzü, Han, Ä°nönü, Mahmudiye, Mihalgazi, Mihalıcçık, Seyitgazi ve Sivrihisar’dır.
Geleneksel EskiÅŸehir Evi
Nasrettin Hocanın Evi: Dünya mizah edebiyatında önemli bir yer tutan fıkralara sahip Nasrettin Hoca 1208 yılında, Sivrihisar’ın Hortu Köyü’nde doÄŸmuÅŸtur. EskiÅŸehir’ in Sivrihisar Ä°lçesi ve Hortu Köyü’nde her yıl Nasrettin Hoca’yı anma ÅŸenlikleri ve adına halk edebiyatı seminerleri düzenlenmektedir.

ESKÄ°ÅžEHÄ°R
Müzeler
Adres: Akarbaşı Mahallesi
Hasan Polatkan Bulvarı No: 86
Tel : (+90-222) 230 13 71
Faks : (+90-222) 230 17 49Adres:Mihalcık İlçesi Yunus Emre Beldesi
Yunus Emre Mezar ve Külliyesi
Tel/Faks : (+90-222) 647 50 31
Adres: Seyyid Battalgazi Külliyesi
Seyidgazi - EskiÅŸehir
Tel: (+90-222)671 30 82 - 671 30 38
Fax: (+90-222) 230 30 17

Eskişehir Valiliği Lületaşı Müzesi:

Müzede pipoların yanı sıra lületaşından işlenerek yapılan takılar, hatıra ve kullanım eşyaları ile ulusal ve uluslar arası yarışmalara katılan heykelcikler yer almaktadır. Müzede ellinin üzerinde sanatçıya ait dört yüz eser sergilenmektedir.

Tel: (+90-222) 233 05 82

Örenyerleri

Frig Vadisi:</B> Antik kent EskiÅŸehir’e 90 km. uzaklıkta Han ilçesine baÄŸlı olan Yazılıkaya Köyü bitiÅŸiÄŸinde yer almaktadır. Vadide Frig Krallığı, Lidya Krallığı ve Pers Ä°mparatorluk döneminde üç ayrı yerleÅŸme evresinin bulunduÄŸuna iliÅŸkin birçok temel ve yapı kalıntısına rastlanmıştır. DiÄŸer yandan, Midas Anıtı’nın çevresinde akropol üzerinde bir kentin varlığına iliÅŸkin bulgular saptanmıştır.

Kayalık bir platform üzerine kurulmuş ve Erken Tunç Çağlarında yerleşim görmüş olan Midas (Yazılıkaya) Friglerin dini merkezi olmuştur. Antik şehirde Hitit kültürüne ait kendi stilleri ile yaptıkları kaya kabartmalarına rastlanmıştır.

Hititlerden sonra Frig kenti olarak geliÅŸen Yazılıkaya’da Frig kültürüne ait kale duvarları, yerleÅŸim yerleri, kaya kabartmaları, kaya anıtları, su sarnıçları, sunak yerleri, karlıklar, kaya mezarları, basamaklı anıtlar, niÅŸler, antik
yollar olmak üzere 33 adet eser bulunmaktadır. Bunlar doÄŸa koÅŸullarından dolayı yıpranmış olsalar da günümüze ulaÅŸabilmiÅŸlerdir. Roma ve Bizans çaÄŸlarında Frig yapıtlarının çoÄŸu dini amaçlarla tahrip edilmiÅŸ, yerlerine kaya barınakları ve kaya mezarları yapılmıştır. Kaya yüzeyine bir tapınağın cephesi biçiminde iÅŸlenen Frig kaya anıtları, sembolü, kutsal hayvanı aslan olan Frig dini, tek tanrısı ana tanrıça Kybele’ye adanmıştır. Vadinin ormanlık kısmında, Çukurca Köyü’nden Kümbet Köyü’ne kadar uzanan bölgede 25′e varan anıt, kült anıtları, açık hava ve doÄŸa tapınakları, kale, mezar ve diÄŸer eserler bulunmaktadır.

Pessinus:</B> Ana tanrıça Kybele’ye ithafen Sivrihisar Ä°lçesi’nin Ballıhisar Köyü’nde kurulmuÅŸ bir ÅŸehirdir. Tapınak kenti olarak bilinen Pessinus Romalılar döneminde de kutsallığını ve önemini korumuÅŸtur. Bugün kente ait stadyum, tiyatro, tapınak, su kanalı ve nekropola ait kalıntılar bulunmaktadır. Antik kentte 1967 yılından beri arkeolojik kazılar yapılmaktadır. Kazıdan çıkan eserler Ballıhisar’daki müzede sergilenmektedir.

Doryleaum: </B>Helenistik, Roma ve Bizans ÇaÄŸlarını yaÅŸamış Höyük kentin kuzey bitiÅŸiÄŸinde ve Muttalip Köyü’nün doÄŸusunda yer almaktadır. Höyüğe ve eteklerinde yer alan temel hafriyat sırasında çıkarılan Helenistik, Roma ve Bizans ÇaÄŸlarına ait eserler Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmektedir
KaracaÅŸehir: </B>Roma ve sonra Bizans Çağı’nda yapılmış, Osmanlılar tarafından takviye edilmiÅŸ kale kenti olarak anılan Antik Kent EskiÅŸehir’e 6 km. uzaklıkta, KaracaÅŸehir Köyü’nün güneybatısında yer almaktadır. Günümüzde, kentin müdafaa surları tamamen yıkılmış, yalnızca doÄŸu ve batı giriÅŸindeki kulelerden küçük parçalar kalmıştır. Kalenin içerisinde karargah binaları, sarnıç ve sokaklar, ev harabeleri görülmektedir.

Midas Anıtı: Yazılıkaya platformunun kuzeydoğu yamacında doğuya bakan cephede yer alan anıt bazılarınca Yazılıkaya, bazılarınca da Midas Anıtı olarak adlandırılmıştır. Antik kent adını bu anıttan almıştır. Kentin en önemli yapıtı olan anıt, Frig kaya anıtlarının en görkemlisi, bölgenin ve dünyanın en önemli eşsiz yapıtlarındandır.

Külliye ve Türbeler
KurÅŸunlu Camisi’nin batısında yer alan Åžeyh Åžahabattin Türbesi ve Osmanlı Devleti’nin kurucusu Osman Bey’in kayınpederine ait Åžeyh Edebalı Türbesi EskiÅŸehir’in önemli türbeleridir.
Yunus Emre Külliyesi ve Türbesi: EskiÅŸehir Mihalıcçık Ä°lçesi Yunus Emre Beldesi’nde (Sarıköy) dir. EskiÅŸehir-Ankara demiryolu yakınından geçmektedir.

Yunus Emre bu dünyada yaÅŸayan insanları sevgiye, birlik ve beraberliÄŸe çağıran bir halk aşığıdır. Mezar taşının ön cephesinde yazılı olan “gelin tanış olalım, iÅŸi kolay kılalım, sevelim sevilelim, bu dünya kimseye kalmaz.” sözlerinde Yunus Emre’nin yaÅŸam felsefesi özetlenmektedir.
Seyit Battal Külliyesi: Seyitgazi Ä°lçesinde, 150 metre yüksekliÄŸinde Üçler Tepesi’nin doÄŸuya bakan yamaçları üzerindedir. Bu külliye Seyyit Battal Gazi’ ye ithafen yaptırılmıştır (1207 - 1209).
NE YENÄ°R?
Göceli Tarhana, harşıl, çerkez sofrası, çiğ börek, katlama böreğini yerel yemek çeşitleri arasında sayabiliriz.
NE ALINIR?
Lüle taşından yapılan eserler, pipo, takılar yöreden alınabilecek en güzel hatıralık eşyalardır.
YAPMADAN DÖNME Yazılıkaya’yı (Midas Anıtı) gezmeden,
Sakarıılıca Termal Turizm merkezini ziyaret etmeden,
Şehrin en ünlü yemeği olan çiğböreğinin tadına bakmadan,
Lületaşı eserlerinden satın almadan…
Dönmeyin.

turizm.gov.tr den alıntı yapılarak düzenlenmiştir

Yeri:Eskişehir, Günyüzü İlçesi, Kayakent Beldesi. Yelinüstü Mağarasının güneyinde yeralan Mağara Sivrihisar ile Günyüzü Sakarya Nehri arasında uzanan Sivrihisar Dağlarının güneydoğusundadır. Mağaraya, Ankara-Eskişehir veya Ankara-Polatlı-Yunak Karayollarından gidilebilir.
Özellikleri:Toplam uzunluğu 271 m. olan Mağaranın en derin noktası, girişe göre -26 metredir. Damlataş ve tavan düşen iri bloklarla bir çok salon ve odaya bölünen mağara, görünümleri son derece güzel damlataşlar ile kaplıdır. Genel olarak girişten sona doğru sıcaklık azalarak nem artmaktadır. Girişte sıcaklık 25.5ºC, yüzde 45 nem, son salonda 16.1ºC sıcaklık, yüzde 79.5 nem oranına sahiptir.
Yelinüstü Mağarası ile benzer özellikler gösteren bu mağarada uzun dönemler insanlar tarafından kullanıldığını gösteren şekil ve kalıntılar mevcuttur. Mağara önünde, yamaç ve tarlalarda çakmak taşı, yonga, balta, mızrak uçları bulunmuştur. Girişte toprakta değişik alet, kemik, çanak çömlek parçaları bulunmuştur. Salonda ise tuğladan yapılmış derinliği 2 metreyi geçen havuzlar ve sarnıçlar bulunmaktadır.

 Yeri: Eskişehir, Günyüzü İlçesi, Kayakent Beldesi. Sivrihisar ile Günyüzü Sakarya Nehri arasında uzanan Sivrihisar Dağlarının güneydoğusunda yer alır. Ankara-Eskişehir veya Ankara-Polatlı-Yunak karayollarından Kayakent Beldesine gidilebilir. Mağara Kayakent Beldesinin hemen yakınındadır.
Özellikleri: Toplam uzunluğu 420 m. olan mağaranın girişe göre son noktanın derinliği -90 m.dir. Mağaranın giriş bölümünün sağ tarafından ayrılan küçük inişleri olan dar bir galeri ile ikinci bölüme geçilir. İri bloklarla kaplı salonun içinde değişik damlataş oluşumları bulunmaktadır. Bu salondan aynı oluşumlara sahip diğer iki faklı salona açılır.
Yağışlı dönemlerde tavandan damlayan dönemler dışında bütün mevsimlerde kurudur. Eski dönemlerde, bu suları toplamak amaçlı sarnıç ve havuzlar yapılmıştır. İçeride sıcaklık ortalama 20ºC, nem yüzde 70′dir.
Yelini Mağarası ile benzer özellikler gösteren bu mağarada da uzun dönemler insanlar tarafından kullanıldığını gösteren şekil ve kalıntılar mevcuttur.

Yeri: EskiÅŸehir, Mihalıççık Ä°lçesi, Yalınkaya Köyü. EskiÅŸehir Mihalıççık yolundan ayrılan Büyüdüz-Sasa-Yalınkaya yönüne gidilerek Yalınkaya köyüne ulaşılır. Yalınkaya’dan Domya deresinin derin kanyonu içerisinden bir saatlik yürüyüşle gidilir.
Özellikleri: Toplam uzunluğu 591 m. olan mağaranın iki girişi vardır. Birbirine bağlı üç kattan oluşur. Tabanında kum, çakıl ve molozlar bulunan mağaranın alt katı nemli olduğundan damlataşlarca zengindir. Oluşumları devam eden bu damlataşlar sarkıt, dikit, sütün, duvar ve perde damlataşı, damlataş havuzları çoğunlukla siyah ve kahve renklidir. Üst katlar fosil şekildedir. Damlataş yönünden fakirdir.
Mağaranın soğuk ve nemli bir havası vardır. Üst kat 13ºC, yüzde 80 neme, alt kat 10ºC, yüzde 90 neme sahiptir.
Mağara, Prehistorik ve tarihi dönemlerde insanlar tarafından kullanıldığını gösteren Çakmaktaşı yongaları seramik ve tuğla parçaları ve insan kemikleri gibi buluntu ve şekillere sahiptir.

 

GENEL BÄ°LGÄ°LER

Yüzölçümü: 13.652 km²
Nüfus: 641.057 (1990)
Ä°l Trafik No: 26
Ä°sa’dan önce birinci bin yılda Porsuk Nehri kıyılarında Frigyalılar tarafından kurulan EskiÅŸehir Türkiye’nin en önemli yol kavÅŸaklarından birisidir.Yunus Emre, Nasrettin Hoca gibi tarihi kiÅŸileri yetiÅŸtiren EskiÅŸehir Lületaşı, çeÅŸitli hastalıklara iyi gelen sıcak su kaynakları ile de ünlüdür.
Eskişehir kültürel zenginliği kadar doğal güzellikleri, mutfağı ve alışveriş olanakları ile önemli bir turizm çekim merkezi olmayı hedeflemektedir.
İLÇELER:
EskiÅŸehir ilinin ilçeleri; Alpu, Beylikova, Çifteler, Günyüzü, Han, Ä°nönü, Mahmudiye, Mihalgazi, Mihalıcçık, Seyitgazi ve Sivrihisar’dır.
Geleneksel EskiÅŸehir Evi
Nasrettin Hocanın Evi: Dünya mizah edebiyatında önemli bir yer tutan fıkralara sahip Nasrettin Hoca 1208 yılında, Sivrihisar’ın Hortu Köyü’nde doÄŸmuÅŸtur. EskiÅŸehir’ in Sivrihisar Ä°lçesi ve Hortu Köyü’nde her yıl Nasrettin Hoca’yı anma ÅŸenlikleri ve adına halk edebiyatı seminerleri düzenlenmektedir.

ESKÄ°ÅžEHÄ°R
Müzeler
Adres: Akarbaşı Mahallesi
Hasan Polatkan Bulvarı No: 86
Tel : (+90-222) 230 13 71
Faks : (+90-222) 230 17 49Adres:Mihalcık İlçesi Yunus Emre Beldesi
Yunus Emre Mezar ve Külliyesi
Tel/Faks : (+90-222) 647 50 31
Adres: Seyyid Battalgazi Külliyesi
Seyidgazi - EskiÅŸehir
Tel: (+90-222)671 30 82 - 671 30 38
Fax: (+90-222) 230 30 17

Eskişehir Valiliği Lületaşı Müzesi:

Müzede pipoların yanı sıra lületaşından işlenerek yapılan takılar, hatıra ve kullanım eşyaları ile ulusal ve uluslar arası yarışmalara katılan heykelcikler yer almaktadır. Müzede ellinin üzerinde sanatçıya ait dört yüz eser sergilenmektedir.

Tel: (+90-222) 233 05 82

Örenyerleri

Frig Vadisi:</B> Antik kent EskiÅŸehir’e 90 km. uzaklıkta Han ilçesine baÄŸlı olan Yazılıkaya Köyü bitiÅŸiÄŸinde yer almaktadır. Vadide Frig Krallığı, Lidya Krallığı ve Pers Ä°mparatorluk döneminde üç ayrı yerleÅŸme evresinin bulunduÄŸuna iliÅŸkin birçok temel ve yapı kalıntısına rastlanmıştır. DiÄŸer yandan, Midas Anıtı’nın çevresinde akropol üzerinde bir kentin varlığına iliÅŸkin bulgular saptanmıştır.

Kayalık bir platform üzerine kurulmuş ve Erken Tunç Çağlarında yerleşim görmüş olan Midas (Yazılıkaya) Friglerin dini merkezi olmuştur. Antik şehirde Hitit kültürüne ait kendi stilleri ile yaptıkları kaya kabartmalarına rastlanmıştır.

Hititlerden sonra Frig kenti olarak geliÅŸen Yazılıkaya’da Frig kültürüne ait kale duvarları, yerleÅŸim yerleri, kaya kabartmaları, kaya anıtları, su sarnıçları, sunak yerleri, karlıklar, kaya mezarları, basamaklı anıtlar, niÅŸler, antik
yollar olmak üzere 33 adet eser bulunmaktadır. Bunlar doÄŸa koÅŸullarından dolayı yıpranmış olsalar da günümüze ulaÅŸabilmiÅŸlerdir. Roma ve Bizans çaÄŸlarında Frig yapıtlarının çoÄŸu dini amaçlarla tahrip edilmiÅŸ, yerlerine kaya barınakları ve kaya mezarları yapılmıştır. Kaya yüzeyine bir tapınağın cephesi biçiminde iÅŸlenen Frig kaya anıtları, sembolü, kutsal hayvanı aslan olan Frig dini, tek tanrısı ana tanrıça Kybele’ye adanmıştır. Vadinin ormanlık kısmında, Çukurca Köyü’nden Kümbet Köyü’ne kadar uzanan bölgede 25′e varan anıt, kült anıtları, açık hava ve doÄŸa tapınakları, kale, mezar ve diÄŸer eserler bulunmaktadır.

Pessinus:</B> Ana tanrıça Kybele’ye ithafen Sivrihisar Ä°lçesi’nin Ballıhisar Köyü’nde kurulmuÅŸ bir ÅŸehirdir. Tapınak kenti olarak bilinen Pessinus Romalılar döneminde de kutsallığını ve önemini korumuÅŸtur. Bugün kente ait stadyum, tiyatro, tapınak, su kanalı ve nekropola ait kalıntılar bulunmaktadır. Antik kentte 1967 yılından beri arkeolojik kazılar yapılmaktadır. Kazıdan çıkan eserler Ballıhisar’daki müzede sergilenmektedir.

Doryleaum: </B>Helenistik, Roma ve Bizans ÇaÄŸlarını yaÅŸamış Höyük kentin kuzey bitiÅŸiÄŸinde ve Muttalip Köyü’nün doÄŸusunda yer almaktadır. Höyüğe ve eteklerinde yer alan temel hafriyat sırasında çıkarılan Helenistik, Roma ve Bizans ÇaÄŸlarına ait eserler Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmektedir
KaracaÅŸehir: </B>Roma ve sonra Bizans Çağı’nda yapılmış, Osmanlılar tarafından takviye edilmiÅŸ kale kenti olarak anılan Antik Kent EskiÅŸehir’e 6 km. uzaklıkta, KaracaÅŸehir Köyü’nün güneybatısında yer almaktadır. Günümüzde, kentin müdafaa surları tamamen yıkılmış, yalnızca doÄŸu ve batı giriÅŸindeki kulelerden küçük parçalar kalmıştır. Kalenin içerisinde karargah binaları, sarnıç ve sokaklar, ev harabeleri görülmektedir.

Midas Anıtı: Yazılıkaya platformunun kuzeydoğu yamacında doğuya bakan cephede yer alan anıt bazılarınca Yazılıkaya, bazılarınca da Midas Anıtı olarak adlandırılmıştır. Antik kent adını bu anıttan almıştır. Kentin en önemli yapıtı olan anıt, Frig kaya anıtlarının en görkemlisi, bölgenin ve dünyanın en önemli eşsiz yapıtlarındandır.

Külliye ve Türbeler
KurÅŸunlu Camisi’nin batısında yer alan Åžeyh Åžahabattin Türbesi ve Osmanlı Devleti’nin kurucusu Osman Bey’in kayınpederine ait Åžeyh Edebalı Türbesi EskiÅŸehir’in önemli türbeleridir.
Yunus Emre Külliyesi ve Türbesi: EskiÅŸehir Mihalıcçık Ä°lçesi Yunus Emre Beldesi’nde (Sarıköy) dir. EskiÅŸehir-Ankara demiryolu yakınından geçmektedir.

Yunus Emre bu dünyada yaÅŸayan insanları sevgiye, birlik ve beraberliÄŸe çağıran bir halk aşığıdır. Mezar taşının ön cephesinde yazılı olan “gelin tanış olalım, iÅŸi kolay kılalım, sevelim sevilelim, bu dünya kimseye kalmaz.” sözlerinde Yunus Emre’nin yaÅŸam felsefesi özetlenmektedir.
Seyit Battal Külliyesi: Seyitgazi Ä°lçesinde, 150 metre yüksekliÄŸinde Üçler Tepesi’nin doÄŸuya bakan yamaçları üzerindedir. Bu külliye Seyyit Battal Gazi’ ye ithafen yaptırılmıştır (1207 - 1209).
NE YENÄ°R?
Göceli Tarhana, harşıl, çerkez sofrası, çiğ börek, katlama böreğini yerel yemek çeşitleri arasında sayabiliriz.
NE ALINIR?
Lüle taşından yapılan eserler, pipo, takılar yöreden alınabilecek en güzel hatıralık eşyalardır.
YAPMADAN DÖNME Yazılıkaya’yı (Midas Anıtı) gezmeden,
Sakarıılıca Termal Turizm merkezini ziyaret etmeden,
Şehrin en ünlü yemeği olan çiğböreğinin tadına bakmadan,
Lületaşı eserlerinden satın almadan…
Dönmeyin.

CoÄŸrafyaYüzey Åžekilleri: Yüzey ÅŸekillerinin ana çizgilerini 700-800 m yükseklikteki ovalar ile bunları birbirinden ayıran bazı daÄŸ sıraları ve platolar oluÅŸturur.Ä°lin kuzey kesiminde, derin Sakarya vadisinin Güney kesiminde büyük kesimini billurlu kayalardan oluÅŸan DoÄŸu - Batı doÄŸrultusunda Sündiken daÄŸları (uzunyatak tepesi 1786m) uzanır.Güney - Batı kesimini, üzerinde bazı dorukların (Türkmen dağı 1826 m,Göktepe 1780 m) yükseldiÄŸi çeÅŸitli yaÅŸtaki kayaçlar üzerinden uzanan Yazılıkaya platosu kaplar.Ä°l topraklarının ortasında Sivrihisar daÄŸları (Uluçukurun tepesi 1819m) Kuzeybatı’dan GüneydoÄŸu’ya doÄŸru uzanır. Bu kabarılar arasında Kuzey’den Güney’e doÄŸru Sakarya vadisi, Porsuk çayının izlediÄŸi EskiÅŸehir ovası ve onun DoÄŸu uzantısı ile Sakarya’nın kaynak kollarının akaçladığı yukarı sakarya ovaları gibi daha alçak, çevrede neojen, ortaları alüvyonla kaplı kesimler yer alır. Ä°l, karı kurak ve karasal bir iklim alanındadır. Kışlar soÄŸuktur. (EskiÅŸehir Ocak Ortalama -0,3 oC) ; Sıcaklık -20 oC’ın altına düşebilir, yazları nispeten kısa ve sıcaktır. (Temmuz Ortlaması 21,5 oC ). DaÄŸlık kısımlar dışında yıllık yağış tutarı 400 mm dolayındadır. (EskiÅŸehir yıllık ortalaması 375 mm’dir.); Kış en yağışlı, yaz en kurak mevsimdir. DaÄŸlık alanlarda meÅŸe,kızılçam ve karaçam’dan oluÅŸan ormanlar oldukça geniÅŸ yer kaplar. Buna karşılık ilksel bitki topluluÄŸu büyük ölçüde tahrip edilmiÅŸ olan ovalar bozkır görünümündedir.EskiÅŸehir’de nüfus yoÄŸunluÄŸu (km2′ye 44) Ä°l düzeyinde Türkiye ortalamasının altındadır. Ama,nüfus önemli birer tarım alanı olan ovalarda toplanmıştır.Kentsel nüfus oranı %67 ile oldukça yüksek, ama bub %85 kadarı il merkezinde yaÅŸar. Ä°kisi dışında (Çifteler,Sivrihisar) ilçe merkezlerinin nüfusları 4-5 bin dolayındadır. Nüfus artış oranı da (%0 18,7) Türkiye ortalamasının altındadır. Ä°l Merkezi dışında, bazı ilçelerde nüfus çok yavaÅŸ artmakta, bazıları ise nüfus kaybetmektedir. Ekili yerler Ä°l topraklarının %22 si gibi nispeten küçük bir alanı kaplar. Buna karşın Türkiye’nin tarım, özellikle tahıl bakımından önemli illerdendir. (yaklaşık 400 bin ton buÄŸday, 330 bin ton arpa). Ayrıca büyük miktarda ÅŸeker pancarı (1milyon ton’a yakın), patates ve ayçiçeÄŸi üretilir. Sündiken daÄŸlarının kuzeyindeki kuytu Sakarya vadisi özellikle meyve üretimiyle ünlüdür. Sakarya vadisinde bulunan köylerde ve mihalgazi,sarıcakaya ilçelerinde günümüzde seracılık hız kazanmış ve tarımda teknoloji kullanılmaya baÅŸlamıştır,sakarya vadisinde büyük önemi olan köylerden biride karaoÄŸlan köyüdür. Ä°lin çeÅŸitli yerlerinde krom (TaÅŸtepe,Başören,Gündüzler,Alpu,Kavak), bor tuzları (Kırka), Lületaşı diye bilinen Manyezit (Merkez ilçe ve Mihallıççık), Perlit (Merkez Ä°lçe, Seyitgazi) ve Asbest (Mihallıççık) yatakları vardır.

EskiÅŸehir Ä°l merkezinde toplanmış olan imalat sanayisi (motor, lokomotif, ÅŸeker, çimento, kiremit, besin gibi) çok çeÅŸitli kolları kapsar ve Türkiye sanayii üretiminin katmadeÄŸer olarak %1 kadarını saÄŸlar. Güney marmara bölümü ve İçbatı Anadoludan gelen önemli kara ve demiryollarının kavÅŸağı üzerinde bulunan ilin, İç Anadolu’nun kapısı olarak ulaşımda önemli bir yeri vardır.

EskiÅŸehir, Türkiye’nin Orta Anadolu’da bulunan bir ÅŸehri ve EskiÅŸehir Ä°li’nin merkezidir. Ortasından Porsuk Çayı geçen ÅŸehir, Osmangazi Ãœniversitesi ve Anadolu Ãœniversitesi sayesinde bir öğrenci kenti görünümündedir.

Tarihçe

EskiÅŸehir, tarihi dönemler içinde Anadolu’daki ünlü merkezlerden biri olmuÅŸtur. Kentin ilk kuruluÅŸ yerinin neresi olduÄŸu tartışmalı olmakla birlikte birçok Anadolu ÅŸehrinden farklı olarak ilk kuruluÅŸ yerini büyük ölçüde deÄŸiÅŸtirmeden geliÅŸmiÅŸtir.

Ä°lk ve ortaçaÄŸlarda adı Dorlion (Dorileaum) olan kentin ilk yerleÅŸim yeri hakkında üç bölgeden söz edilir. Bunlar, ÅŸimdiki çarşı yakınında sıcak su kaynakları civarı, ovanın ortasındaki Åžarhöyük ve güney batıdaki KaracaÅŸehir mevkiidir. Porsuk Çayı’nın yaratacağı taÅŸkınlıklardan ve çevresindeki bataklıkların yol açacağı sıtmadan, ayrıca dışarıdan gelecek saldırılardan korunmak için plato yamacının hemen önünde Odunpazarı adı verilen sahada yeni bir yerleÅŸim yeri oluÅŸmuÅŸtur. Ä°lk ve ortaçaÄŸda EskiÅŸehir, Batı Anadolu’da büyük bir uygarlık kuran Friglerin egemenliÄŸine girer. Burası bugün EskiÅŸehir, Afyon ve Kütahya illeri arasında kalan daÄŸlık bölgeyi kapsamaktadır.

M.Ö. 334′te Büyük Ä°skender, Anadolu’ya girerek Persleri maÄŸlup ettikten sonra Frigya, Ä°skender’in egemenliÄŸine girdi. EskiÅŸehir il sınırları içinde yer alan Åžarhöyük (Doreylaion), Balhisar (Pessinus) ve Karahöyük (Midaion) Frigya’nın önemli kentleri olarak tarihte yerlerini alırlar.

Bu topraklar daha sonraki yıllarda Romalıların eline geçmiÅŸtir. 395′te Ä°mparatorluk DoÄŸu ve Batı olarak ikiye ayrılınca EskiÅŸehir yöresi DoÄŸu Roma (Bizans) Ä°mparatorluÄŸu sınırları içinde kalmıştır. HristiyanlaÅŸma sürecine giren Bizans’la birlikte kentte toplumsal yapıda önemli deÄŸiÅŸimler yaÅŸanmıştır. Åžehir istilalara maruz kalmadığı dönemlerde havasının güzelliÄŸi ve sıcak su kaynaklarının varlığı ile Bizans Ä°mparatorlarının avlanma, dinlenme ve sayfiye ÅŸehri olmuÅŸtur. Ä°mparatorluÄŸun verdiÄŸi önemle bu bölge geliÅŸmiÅŸ ve bu geliÅŸme içinde Sivrihisar (Justinyanopolis) gibi yeni kentler kurulmuÅŸtur.

8. yüzyılın başında Arap iÅŸgaline uÄŸrayan EskiÅŸehir kısa bir süre sonra tekrar Bizans’ın egemenliÄŸine girmiÅŸtir. Selçuklu Sultanı Mesud, 1147′de EskiÅŸehir önünde 2. Haçlı ordusunu yenmiÅŸ, Türkler 1196′dan sonra yöreye tamamen hakim olmuÅŸtur.

13. yüzyılda zayıflayan Selçuklular EskiÅŸehir ve çevresini ErtuÄŸrul Bey’e vermiÅŸtir. Kent daha sonra Osmanlı Devleti’nin kurucusu ErtuÄŸrul Bey’in oÄŸlu Osman Bey’in yönetimine girmiÅŸ, Bizans’a karşı yürütülen savaÅŸlarda bir üs olmuÅŸtur. Bu yönüyle merkezi EskiÅŸehir olan Sultanönü Sancağı Osmanlı Devleti’nin ilk yerleÅŸim sahası olmuÅŸtur. Ancak Anadolu’da tam bir Osmanlı hakimiyetinin kurulması ile EskiÅŸehir parlak günlerini kaybetmeye baÅŸlamış ve Fatih’in ilk zamanlarına kadar Ankara BeyliÄŸi’ne baÄŸlı bir sancakken 1451, 1831 yılları arasında Kütahya BeylerbeyliÄŸi’ne, 1841′de Bursa Eyaleti’ne baÄŸlanmıştır.

Eskişehir 19.yy ortalarından itibaren değişmeye başlamıştır. Osmanlı Rus Savaşı ardından kente yerleşen göçmenler ve 1894 yılında işletmeye açılan Bağdat Berlin demiryolu bu değişimi yaratan en önemli iki etkendir.

Bu iki olayın etkisiyle nüfus artmış mali alanda geliÅŸmeler kentin büyük bir idari yapıya dönüşmesine yol açmıştır. 2. MeÅŸrutiyet’in ilanından sonra bağımsız sancak olan ve Almanlar tarafından kurulan Cumhuriyet öncesi ilk Cer atölyesi ile sanayi alanında EskiÅŸehir, atılım yapan ender Anadolu kentlerinden biri olmuÅŸtur.

Milli mücadele yıllarında ÅŸehrin Anadolu’daki tarihsel olarak sahip olduÄŸu stratejik konumu belirleyici olmuÅŸ düşman iÅŸgalinden kurtarılması zorunluluk haline gelmiÅŸ, Türk birlikleri ÅŸehri kurtarmış ve Batı Cephesi Komutanlığı’nın karargah yeri EskiÅŸehir olarak seçilmiÅŸtir. Åžehir çevresinde Ä°nönü, Sakarya, Kütahya gibi KurtuluÅŸ Savaşı’nın önemli çarpışmaları gerçekleÅŸmiÅŸ, ancak kent içinde bir çarpışma olmamıştır.

Bir yıldan fazla Yunan iÅŸgali altına giren kent 2 Eylül 1922 tarihinde karşı taarruzla tekrar ele geçirilmiÅŸtir. Yunanlılar geri çekilirken Çarşı ve Hıristiyan mahallelerini ateÅŸe vermiÅŸ, Tuz Pazarı, TaÅŸbaşı, ReÅŸadiye Camii’nin bulunduÄŸu yerler, Ä°stasyon caddesi ve BaÄŸlar caddesi tamamen yanmıştır.

Cumhuriyet döneminde 1925 yılında il olan Eskişehir hızlı bir kentleşme yaşayarak çok yönlü bir kent haline gelmiştir. Kent hem eski alanı hem de yeni alanlar üzerinde büyük mahalleler ile sarılmıştır.

Osmanlı döneminde ilk sanayi kuruluÅŸuna ev sahipliÄŸi yapmış olan EskiÅŸehir, Cumhuriyet döneminde de Åžeker Fabrikası, DDY Cer Atölyesi, Tayyare Bakım Atölyesi gibi kamu yatırımlarının yanı sıra özel yatırımlarla da geliÅŸmesini sürdürmüştür. Aynı zamanda 1.Hava Ãœssü de EskiÅŸehir’de bulunmak